Het lukte Bork om de foto’s van de groep van Biggest! voor social media te maken plus nog de twee modellen die ingepland stonden. Om vijf uur ‘s middags was hij klaar en hij begon langzaam zijn spullen bijeen te zoeken. De huur van de studio zou over een uur aflopen, maar om kwart over vijf kwam Sergej binnenlopen met zijn nieuwe bruid, die Cornelia en Bork alleen nog op een foto hadden mogen waarnemen en Cornelia had gesprekken opgevangen waarin de vrouw ‘de Tsarina’ genoemd werd. Een titel die niet veel goeds deed vermoeden, zelfs in een tijd dat Rusland zich weer aan het verzoenen was met het tsaristische verleden.
Ze had er inderdaad wat jongensachtig uitgezien op de foto en dat was waarschijnlijk nog zo, ware het niet dat zij nu de nodige make-up had en kleding droeg die niet anders dan van een vooraanstaand modehuis kon komen. Ze sprak geen woord Engels. Sergej stelde haar voor en ze schudde op bijna koninklijke wijze de handen van Bork en Cornelia. De rest van de aanwezigen gunde ze geen blik waardig en de uitgestoken hand van de tolk leek ze niet gezien te hebben.
Sergej kwam op ietwat samenzweerderige wijze naar Bork toe en gaf via de tolk aan dat hij en de Tsarina nog wat foto’s samen wilden hebben. Bork legde uit dat er hooguit een half uur was voordat de studio zou sluiten, die voor de volgende dag door een andere partij was geboekt.
Sergej verdween naar de balie en boekte de avond bij, terwijl Cornelia en de Tsarina de foto’s op de laptop doornamen. Ze leek niet zo geïnteresseerd te zijn in de foto’s die in Moskou gemaakt waren, maar des te meer in de foto’s van transgenders en dragqueens op de website van Bork. Dat was werk dat ze echt fantastisch vond, waarschijnlijk omdat ze met dat soort beelden niet in Kazachstan en ook niet tijdens haar korte periode in Moskou geconfronteerd was geweest. Even kon Bork het niet laten om te denken dat de Tsarina mogelijk toch ooit een jongetje was geweest, maar hij verwierp die gedachte snel weer, want dat soort fenomenen bestonden volgens hem niet in Kazachstan.
Sergej stuurde de ploeg van Biggest! weg en zo bleven ze achter met alleen de tolk. Het idee was dat hij eerst wat portretten wilde hebben voor de Biggest!-website. Het moest een serieus portret worden, dat van een leider van een grote onderneming. Een Captain of Industry. Hij had speciaal voor de foto een colbert meegenomen, een gesteven wit overhemd en een bril met een dikke zwarte rand, een model dat in die tijd als trendy werd gezien, maar het gaf het gezicht van Sergej eerder iets kinderlijks dan iets mannelijks.
Sergej had een beetje wat men in Nederland een blotebillengezicht zou noemen. Weinig kaaklijn, bolle wangen en bijna geen geprononceerde jukbeenderen. Op de een of andere manier was de bril bedoeld om dat te camoufleren, maar dat werkte averechts.
Bork maakte steeds weer opnieuw rijtjes portretten met net iets ander licht, maar steeds opnieuw was Sergej niet tevreden en na zo’n driekwartier zo bezig te zijn geweest, besloot Bork dat ze misschien ook wat foto’s konden maken zonder bril. Daar was de man wel toe bereid, maar dat was tevens het moment dat duidelijk werd waarom zijn echtgenote de bijnaam de Tsarina had gekregen. Ze was duidelijk kwaad en begon aan een monoloog naar de tolk, die uiteindelijk haar hele betoog bondig samenvatte door te stellen dat de Tsarina styliste was. Dat ze een dag gespendeerd had aan het uitzoeken van het juiste colbert plus overhemd en dat de bril de look compleet maakte en cruciaal was voor het beeld van een captain of industry. Bork moest zich inhouden om niet te zeggen dat het vooral een bril was voor een deejay of een ontwerper.
Wat hij er wel uitflapte, met evenveel nadruk als haar betoog, was de vraag waar ze dan wel styliste was geweest en hoe lang, want ze leek amper twintig te zijn, dus grote ervaring in haar werk kon ze onmogelijk opgebouwd hebben. Op die vraag antwoordde ze niet, maar haar superieure houding was wel meteen verdwenen.
Volgens mij ben ik best wel goed met Tsarina’s, dacht Bork.
Sergej zat er een beetje hopeloos tussenin, terwijl hij snel de bril weer opzette. Het was duidelijk dat hij niet tegen de wensen van zijn Tsarina durfde in te gaan. Zo kende Bork hem eigenlijk niet. Sergej was iemand die in alle denkbare situaties de koers bepaalde, desnoods als iedereen verder het niet met hem eens was.
Nu zat hij erbij als een geslagen hond met een te dikke zwarte bril op.
Inmiddels waren er zo’n tweehonderd portretten gemaakt, waar fotografisch weinig op aan te merken was, dus hij stelde voor dat de Tsarina met haar gevoel voor stijl thuis nog eens al die foto’s doornam om te kijken of er echt niets tussen zat. Afbeeldingen op de achterkant van een camera zeiden immers ook niet alles en gelukkig ging ze daarmee akkoord.
Bork ging ervan uit dat zijn werkdag er nu op zat en hij was eigenlijk ook wel een beetje moe en vooral hongerig, maar Sergej gebaarde hem dat hij zijn spullen nog niet moest inpakken. Het echtpaar verdween daarna naar de make-upruimte, waar ze duidelijk een gesprek voerden, maar buiten het gehoor van Bork, Cornelia en de tolk.
Ze waren duidelijk in een betere bui toen ze de studioruimte binnenkwamen. De Tsarina straalde duidelijk iets baldadigs uit. Haar houding van de vrouw die geld was getrouwd en vooral serieus genomen wilde worden in de omgeving van haar man was even verdwenen. Ze lachte veel en ongeremd. Bork kon niet precies duiden of zij zich opeens wat meer op haar gemak voelde of dat ze misschien juist een beetje zenuwachtig was.
Sergej liet via de tolk weten dat de Tsarina en hij graag een naakt dubbelportret wilden hebben, maar ook foto’s zoals in de serie die eerder met modellen gemaakt was.
Daar gaan we weer, dacht Bork, straks sta ik weer porno te maken met mensen die denken dat ze braaf bezig zijn. Hij was te moe om te protesteren en gelaten keek hij toe hoe het duo zich vlak voor zijn neus ontkleedde zonder even de moeite te nemen zich af te zonderen. Hij zag wel wat Sergej in haar zag. Haar figuur had iets jongensachtigs, maar een jongetje was ze overduidelijk niet geweest. Ze had kleine, puntige borsten. Een plastisch chirurg had zoiets niet kunnen vormen. Haar huid was vlekkeloos en van een egaal lichtbruin.
Sergej stond trots naast haar, want hij was zeer tevreden dat de personal trainer hem vijfentwintig kilo had laten afvallen en de training had een zekere gespierdheid in zijn bovenlijf gerealiseerd. Samen hadden ze één ding met elkaar gemeen en dat was dat ze beiden niet konden poseren, maar met heel veel moeite wist hij een foto te maken die nog het best te omschrijven was als een huwelijksfoto, maar dan zonder kleding.
De Tsarina was tijdens de fotografie gaandeweg onzekerder geworden en Bork had wel een gevoel waarom. Ze was eindelijk iemand met aanzien en een tolk die in het Russisch de regie van Bork doorgaf, dat plaatste haar in een positie waarin ze instructies moest opvolgen en dat voelde kennelijk niet goed. Als al dan niet vermeende styliste wist zij beter dan wie dan ook wat de bouwstenen van een goede foto waren.
Bork kende dat fenomeen maar al te goed. Er waren altijd weer mensen die dachten dat ze als het ware uit hun lichaam konden treden om door de lens van de fotograaf te zien wat de beste opties waren voor een goede foto. Meestal was het onzekerheid, maar wel een hele lastige vorm van onzekerheid. Sergej kreeg van dat gestuntel verder weinig mee, want hij stond naast haar te glimmen in de overtuiging dat Bork wel onder de indruk van zijn bruid was.
Dat laatste vond hij wel ontroerend, want ook dat kende hij wel: de trotse man die zijn liefde etaleerde. Jammer dat die instelling meestal gepaard ging met een onbenullige uitdrukking. Je hoorde als fotograaf onder de indruk te zijn van het geëtaleerde, terwijl dat eigenlijk te veel gevraagd was, want Bork kon zich niet meer herinneren wanneer hij voor het laatst van iets lichamelijks onder de indruk was geweest. Zijn hersens werkten anders, die gingen meteen op zoek naar wat hij mogelijk allemaal over het hoofd zag. Striae op het bovenbeen of de billen, veel te hoekige knieën, doorgezakte voeten, een slordige navel, de lijst van zaken die je als fotograaf over het hoofd zou kunnen zien en die je makkelijk had kunnen verhelpen door een andere pose of ander licht. Keek je met gevoel naar een beeld, dan zag je die kleine storende details zomaar over het hoofd.
Eigenlijk was het een heel negatieve vorm van waarneming waarin kleine defecten makkelijker gedetecteerd werden dan een algemeen beeld van schoonheid, want dat was een indruk die niet objectief was en als fotograaf leerde je al heel jong dat niets frustrerender was dan te ontdekken dat de schoonheid die je emotioneel waargenomen had tegelijkertijd een foto waarvan je dacht dat die perfect zou zijn, absoluut kon ruïneren zodra je het beeld met een loep bekeek of simpelweg vergrootte.
Natuurlijk wilde de mens schoonheid ontdekken, waarnemen en absorberen, alleen camera’s gingen daar niet in mee. Licht soms wel, maar camera’s zelf waren genadeloos.
Het duurde niet lang voordat de Tsarina aangaf haar kleren weer aan te willen doen, maar Sergej was duidelijk niet klaar met de fotosessie en pakte een Russische vlag en begon allerlei poses aan te nemen. Hij zette zelfs een kokosjnik op, waardoor het beeld al snel in de sfeer van grappen en grollen kwam en Bork moedigde Sergej, die nu ook de brace van zijn onderbeen afhaalde, aan om allerlei balletposes aan te nemen en hij recreëerde zelfs een beeld dat hij in de metro had gezien van een naakte man die met grote stappen voorwaarts schreed terwijl hij een vlag achter zich aan trok. Met behulp van een windmachine die uiteraard in het hok met apparatuur te vinden was, wisten ze de vlag te laten wapperen.
Op weg naar het hotel zei Cornelia: ‘Snap jij dat nu? Een volle week geleden, nota bene tijdens onze overtocht hier naartoe, brak hij zijn been. Drie dagen later wordt het gips vervangen door een brace en vandaag gooide hij die brace af en huppelde als een balletdanser door de studio.’
Bork dacht even na en zei: ‘Je zou haast denken dat hij zelf ook geen zin had in een rondreis door Rusland en dat het gips gewoon aangebracht was als excuus. Wel een hoop gedoe. Ik weet niet hoe dat hier werkt, misschien zetten ze je hier ook in het gips als je je scheenbeen net iets te hard stoot en wil de personal trainer geen risico’s nemen uit angst aansprakelijk gesteld te worden. Ik weet het niet, ik ben vooral moe.’