Ze gaf hem een korte omhelzing en nam plaats aan tafel. Bork nam haar zorgvuldig op. Zo op het oog was er niets veranderd. Misschien dat haar blik iets serieuzer was dan hij zich van vorige bezoeken herinnerde.
‘Gaat het een beetje met je?’ vroeg hij.
‘Hoezo? Met mij gaat alles goed. Je bedoelt waarschijnlijk vanwege het feit dat mijn vader overleden is. Nou, dat was een hoop gedoe met familieleden die hun uiterste best deden om zeer bedroefd over te komen en elkaar sterkte wensten en zo. Voor mij was het eigenlijk wel een bevrijding. Vroeger tobde ik over zijn voortdurende afwezigheid in mijn leven, waar geen fatsoenlijke reden voor te verzinnen was en nu heeft hij eindelijk een goede reden gevonden. Hij bestaat gewoon niet meer.’
Dat was net een iets te uitgebreid antwoord om geloofwaardig over te komen, vond Bork, maar hij besloot niet door te vragen.
‘En hoe gaat het met mijn favoriete fotograaf?’
Bork kuchte. ‘Nou, ik heb Knor-Knor overleefd en ik heb me voorgenomen verder geen commerciële opdrachten meer aan te nemen, maar de vraag is of ik me dat kan permitteren.’
‘Wie is in hemelsnaam Knor-Knor?’
‘Ach, dat wil je niet weten. Een directeurtje van een marketingbedrijf. Hij wou geportretteerd worden.’
‘Ik wist niet dat je dat soort dingen ook deed.’
‘Nee, hoogstzelden. Het is ook niet echt waar ik goed in ben. Het betaalt goed, maar ik kan me zelden of nooit over de weerzin heen zetten die ik voor dat soort mensen voel en dat is niet eerlijk naar de klant. Neem ik dat soort klussen niet aan, dan is dat niet eerlijk naar mijn eigen portemonnee.’ Hij lachte erbij, maar het was wel degelijk een probleem dat hij in een leven lang fotografie nog steeds niet op had weten te lossen, maar het was nu zeker niet het moment om daar een gesprek over te voeren. In plaats daarvan schonk hij haar een drankje in.
‘Hebben er nog interessante vrouwen voor je camera gestaan?’ vroeg ze met een ietwat ondeugende blik in haar ogen. Die ondeugende blik die hij wel vaker zag bij die vraag en het liefst zou hij daar een hele verhandeling over afsteken, maar liever wachtte hij totdat zij onherroepelijk door zou vragen.
‘Niet meer dan anders en dat doe ik ook graag, omdat vrouwen, in ieder geval vanuit mijn werk als fotograaf bekeken, minder onbeholpen omgaan met hun ijdelheid dan mannen.’
Cornelia leek even na te denken en draaide wat rondjes met haar glas op tafel. ‘Ik heb je website aan een vriendin laten zien en zij kwam tot de conclusie dat je gay moest zijn, nadat ze ook al je foto’s van mannen had gezien.’
‘Het wisselt een beetje bij mij. De officiële term is geloof ik biseksueel, maar zo ervaar ik het zelf niet. Ik heb periodes dat ik op mannen val en dan weer periodes dat ik op vrouwen val, maar voor mijn werk is dat op geen enkele manier relevant. Ik kan de schoonheid in beide geslachten zien en dat helpt wel in mijn vak.’
‘Val je ook op mannelijke vrouwen? Of dominante vrouwen?’
Bork begon zo langzamerhand het gevoel te krijgen dat hij ondervraagd werd, terwijl ze eerder zo ingetogen was geweest. Er was kennelijk wat veranderd, maar hij had geen idee wat.
‘Niet zozeer op mannelijke of dominante vrouwen, maar wel op vrouwelijke mannen. Het liefst nog lekker vals in hun uitspraken ook, maar verder is het voor mij moeilijk te begrijpen waarom volledig heteroseksuele mensen uitsluitend op basis van biologische loodgieterrij slechts op een enkel geslacht kunnen vallen.’
Cornelia nam een iets te gulzige slok van haar drankje en moest hoesten, wat ze kennelijk probeerde te onderdrukken, waardoor haar hoofd wat rood aanliep.
Toen ze wat bijgekomen was, zei ze: ‘Ik heb me kapot verveeld in dat ouderlijk huis, wat nu eigenlijk een halfouderlijk huis is. Het duurde minstens zes dagen voordat die begrafenis eindelijk eens een keer plaatsvond, dus dan krijg je alle tijd om na te denken en zo kwam ik bij jou terecht en bedacht ik me dat ik eigenlijk niets weet van de man die me zo mooi gefotografeerd heeft.’
‘Dus je dacht: laat ik hem bij het volgende bezoek maar eens het hemd van het lijf vragen?’ zei Bork met een glimlach.
Ze bloosde.
Bork besloot haar uit haar lijden te verlossen, want met die manier van vragen stellen zou ze over een uur nog niets over hem weten, in ieder geval niets over zijn band met leer, fetisj, rubber en naakt.
‘Ik denk dat ik wel weet wat je zoal wilt horen, maar ik ben bang dat het een teleurstelling gaat worden. Weet je wel zeker dat je mijn verhaal wilt horen ondanks het feit dat ik daarmee het traditionele beeld van het type fotograaf als ik definitief verstoor? Dus weinig romantiek of indrukwekkende verhalen?’
Ze knikte slechts en hij dacht wat angst in haar ogen te zien, maar dat kon hij zich net zo goed verbeelden.
‘Nou, laat ik dan bij het prille begin starten. Fotografen zoals ik beginnen hun carrière vaak als assistent-fotografen. In mijn geval betekende dat het assisteren van een redelijk bekende modefotograaf. Ik zorgde dat de cassettes van de Hasselbladcamera’s op tijd gevuld werden, ik deed lichtmetingen en ik stelde lampen bij en al die tijd bewoog ik mij tussen modellen die gewend waren zich gewoon op de studiovloer om te kleden, dus ik kreeg meer borsten, billen en ander bloot te zien dan de meeste jongens van mijn leeftijd en ik reageerde daar lichamelijk op. Zo gaat dat bij jongetjes, maar je wilt natuurlijk niet met een zichtbare stijve door een professionele setting te lopen, dus je leert manieren om die lichamelijke reacties te onderdrukken. Je denkt aan smerige dingen, je haalt de meest gruwelijke passages uit recente films voor ogen en dat werkt dan soms wel en soms niet. Toch blijf je daaraan werken totdat je daar zo goed in bent geworden dat je moeite hebt om bij je eigen vriendin een erectie te krijgen. Je hebt jezelf immers inmiddels zo geconditioneerd dat je op normale prikkels niet meer fysiek reageert.’
‘Oh, ik dacht al dat het aan mij lag,’ zei ze, terwijl ze duidelijk meteen spijt had van wat ze zojuist gezegd had.
‘Nee, het lag niet aan jou,’ zei Bork. ‘Hoe beter je als fotograaf geconditioneerd raakt in dit soort situaties, des te geschikter je wordt voor het werk dat ik doe.’
‘Maar dat is toch heel eenzaam?’ zei Cornelia en dat was ook het moment waarop Bork begon te vermoeden dat ze al een paar drankjes had gehad voordat ze besloten had om op zoek te gaan naar antwoorden.
‘Nee, dat is niet eenzaam, want ik geniet met volle teugen van de schoonheid die zich voor mijn camera etaleert, ik reageer er lichamelijk misschien anders op dan een man met een andere achtergrond, maar in mijn hoofd registreer ik alles met bijpassende emoties. Die registratie kan uren, soms dagen later, meestal bij het bestuderen van de foto’s, opeens terugkeren en dan reageer ik er soms wel lichamelijk op, maar als ik mijn werk goed wil doen en blijven doen, dan is het bijzonder handig om zo geconditioneerd te zijn en te blijven.’
‘Dus je hebt nooit seks met modellen?’ Ook die vraag floepte er kennelijk uit voordat ze afgewogen had of dat wel het juiste moment was om na die lange uitleg nog zo’n vraag te stellen.
‘Nou, het kan zijn dat een goede samenwerking ruimte biedt voor een zekere verbondenheid die uiteindelijk uitmondt in een verliefdheid of zelfs een relatie. Maar zodra dat gebeurt, vervalt meteen ook de drang om haar of hem te fotograferen. Dan is lichamelijk kunnen genieten van schoonheid toch een stuk interessanter dan achter een camera staan, tenminste zo werkt het bij mij, ik heb gehoord van collega’s dat het bij hen anders werkt.’
‘Toen ik met mijn vriendin nog eens naar de foto’s keek die je van me gemaakt had en we samen nog eens je website doorgenomen hadden, vroeg ze me of er een man of een vrouw in je leven was en ik zei van niet en zij wilde dat niet geloven. Ze zei dat mannen zoals jij daar nooit eerlijk voor uitkomen.’
‘Mannen zoals ik,’ herhaalde Bork haar woorden. ‘Laat ik toch hopen dat ik iets origineler ben dan dat, maar ik kan je vertellen dat ik geen relatie heb en ik kan je ook uitleggen waarom. Meestal kom ik een vrouw tegen in mijn eigen circuit. Iemand die komt poseren en als daar een relatie uit voortkomt, dan is het aftellen geblazen totdat die nieuwe liefde van me gaat eisen dat ik het werk, waar ze zichzelf ooit toe aangetrokken voelde, niet meer mag doen. Dan kan ik uitleggen wat ik wil over mijn omgang met vrouwen of mannen, maar dan wordt er vroeg of laat een situatie gecreëerd waarin door een ander bepaald wordt wat ik wel en wat ik niet mag fotograferen en dan moet ik een pijnlijke keuze maken. Nu, op mijn 71ste, kan ik daar niet zo warm meer voor lopen en komt het probleem sowieso niet zo vaak meer voor.’
‘Ogenblikje,’ zei Cornelia en ze rende naar het toilet, waar hij haar uitgebreid hoorde braken.
Terugkerend van het toilet zag ze nog steeds groen en hij bood haar een matrasje in de studio aan waar ze even op bij kon komen.