Bork was iemand die je nooit in een zwembroek zou zien, dat was zijn stijl niet. Als kind weigerde hij al zijn kleren uit te doen op het strand van Bloemendaal. Hij zat dan nukkig in zijn blazertje met een overhemd met strikje in het zand en weigerde een zwembroek aan te trekken.
Toen Sergej op een avond voorstelde dat ze naar een sauna zouden gaan, schrok hij duidelijk en weigerde meteen, maar de blik van Sergej straalde zoveel teleurstelling uit dat hij uiteindelijk morrend instemde. Had hij immers niet allerlei hindernissen weten te nemen sinds hij op het vliegtuig was gestapt? Een sauna kon er nog wel bij. Het was immers ook nog eens de hoogste herenafdeling van de Sanduny, waar volgens Sergej slechts weinig toeristen toegang kregen.
Eenmaal binnen kreeg hij een vilten muts op zijn hoofd gedrukt die hij geacht werd te blijven dragen en er waren nogal wat spiegels overal, waardoor hij ook niet aan dat malloterige zelfbeeld ontkwam. Zelden was zijn ijdelheid dieper gekwetst geraakt.
Hij verbaasde zich ook over de Russische heren, die zo mogelijk nog ijdeler waren dan hij. Alles in die ruimte was zwaar antiek, alleen naast elke spiegel was een aansluiting voor een föhn. Hij zag een Russische vader met eindeloos geduld het haar van zijn hooguit twaalfjarige zoontje in model föhnen. Tenminste, hij hoopte dat het zijn zoontje was.
In de cabines aan de zijkanten van de ruimte zaten mannen serieus te vergaderen, voor zover hij dat zonder de aanwezigheid van een tolk kon bepalen, en er kwam iemand met bekertjes met een onduidelijk plantenextract, waar overduidelijk geen alcohol in zat, en dat moest ondanks de nare medicinale smaak duidelijk helemaal opgedronken worden.
Het was de eerste keer dat Sergej en hij zonder tolk samen waren, want er werden geen vrouwen toegelaten en alle tolken van zijn Russische broodheer waren jonge vrouwen, die allemaal van dezelfde diplomatenschool leken te komen. Ze spraken niet alleen vlekkeloos Engels, maar ze waren ook goed op de hoogte van de verschillen in cultuur tussen West-Europa en Rusland. Dat alles viel in één klap weg met Sergej, die drie woorden Engels sprak, en Bork, die zo mogelijk nog minder woorden Russisch sprak.
Ze glimlachten wat naar elkaar en riepen trefwoorden die internationaal waren. Bork zei bijvoorbeeld Depeche Mode en stak daarbij zijn duim omhoog en Sergej knikte dan enthousiast. Nu had Bork in het geheel niets met Depeche Mode, maar hij wist wel dat Sergej dat goede muziek vond.
Die communicatie verliep zo stroef dat Bork bijna blij was dat ze naar de bovenste etage gingen, waar zich de sauna bevond. Bork had daar in gedachten een beeld bij van houten hokjes waar je een beetje zat te stomen, maar het was een hele grote ruimte met aan het einde daarvan een gigantische open oven met zichtbare, metershoge vlammen, die voortdurend met hout en blaasbalgen aangejaagd werden. De temperatuur leek volgens Bork minstens twintig graden hoger te liggen dan wat hij bij twee eerdere bezoeken aan sauna’s in Amsterdam ervaren had. Hij kreeg amper adem. Hij ging op een van de vele banken liggen die over de lengte van de ruimte geplaatst waren en merkte dat de lucht dichter bij de bodem iets draaglijker leek te zijn, maar nog steeds had hij het gevoel dat hij op het punt stond te stikken.
Duurde het in een Amsterdamse sauna toch minstens een minuut of vijf voordat je wat begon te transpireren, hier zweette hij al uit elke porie voordat hij eenmaal geheel gestrekt lag. Na een paar minuten kwam er een naakte, kale man op hem aflopen met berkentwijgen in zijn hand. De man was niet veel langer dan anderhalve meter, maar tussen zijn bovenbenen bungelde een dikke penis die bijna zijn knieën raakte bij het lopen. Dat was ook het moment waarop Bork het verschil tussen een Amsterdamse gaysauna en een Russische elitesauna een beetje uit het oog verloor. Toen de man ook nog met zijn takkenbos zijn rug begon te flagelleren, was zijn geduld op en trok hij de takkenbos uit de handen van de man en riep driemaal keihard: ‘Njet, njet, njet!’
Sergej, die alles van een afstand had gadegeslagen, haastte zich naar hem toe en begeleidde hem naar een lagere etage waar een groot Romeins zwembad was. Bork ging nog even onderuit op het marmer, maar hij had gelukkig geen kwetsuren. Ze gingen zwemmen en dat was een stuk aangenamer voor hem. Bork hield niet van naakt zijn in het openbaar, maar wel enorm van zwemmen.
Eenmaal terug in het hotel, waar Sergej hem trakteerde op kaviaar met thee, een combinatie die hij wat bijzonder vond en een beetje een teleurstelling vanwege de thee, kwam Natalja ook nog even langs en zij vertelde hem dat Sergej het enorm gewaardeerd had dat hij deze zeer Russische traditie met hem had gedeeld en dat was ook zonder tolk wel voelbaar. Het leek alsof er een vriendschap ontstond en Sergej beleefde er sinds die dag zichtbaar plezier aan om iedereen die het nog niet wist op de hoogte te stellen van Borks reactie op de takkenbos. Het verhaal was ook zonder tolk enigszins te volgen door de passage waarin hij uitbeeldde hoe Bork de takkenbos uit de handen van de saunamedewerker had getrokken en daarbij hard ‘Njet, njet, njet!’ geroepen had.
Alles wat ze verder nog ondernamen, zoals bezoeken aan musea, een rommelmarkt, een kerk en de oudste winkel van Moskou, waar je, als je aantoonde dat je jarig was, een fikse korting kreeg, was minder spectaculair dan het bezoek aan de sauna, maar opvallend was dat vrijwel alles gebeurde in hetzelfde gezelschap dat hem ontvangen had. Natalja legde uit dat zoiets ook heel Russisch was, de groep was heilig.
Ergens vond Bork het maar raar dat hij al die tijd niet hoefde te werken, het werd een soort betaalde vakantie, maar aan zijn gezelschap merkte hij wel dat de bouw van het erotisch museum inmiddels in volle gang was, want iedereen uit de groep was voortdurend aan de telefoon en gaf orders aan een ploeg mensen die verder onzichtbaar bleven.
Sergej voelde wel aan dat Bork voordat hij in het vliegtuig stapte wel wat borrels extra kon gebruiken en maakte een uitzondering door zelf ook een aantal cognacs te drinken en al na de derde was hij zichtbaar aangeschoten. Ze zouden er nog een paar meer nemen en de hilariteit was groot toen men zag hoe Bork een waterflesje met wodka vulde. Het werd zo gezellig dat bijna het vliegtuig werd gemist. Het was te laat om een taxi te nemen, want die zou onherroepelijk ergens in het spitsverkeer vast komen te staan, dus gingen ze alweer met de hele groep met een combinatie van metro en trein naar vliegveld Sjeremetjevo.
Bij het vertrek werd er hartelijk afscheid genomen, niet met de omhelzingen en zoenen die Bork kende van de oude 1-meiparades, maar wel met iets wat er veel van weg had.
Om zijn doorgang naar de pier te bespoedigen, ging Natalja met hem mee. Zij riep steeds iets in het Russisch, stak een hand omhoog en zo passeerden ze talloze checkpoints. Hij was uiteindelijk bij de eersten die een boardingpass kregen. Hij nam afscheid van haar, sprak zijn dank met veel onnodige herhalingen uit en zocht zijn zitplaats, die op het allerlaatste moment door Sergej naar businessclass was gewijzigd. Hij zou er weinig van merken, want hij sliep al voordat de Airbus opsteeg en hij werd wakker boven Hoofddorp. Na thuiskomst had hij precies nog drie weken de tijd om collecties naar Moskou te krijgen, dus hij had die vakantie goed kunnen gebruiken.