Het telefoongesprek had langer geduurd dan hij gedacht had, want de draaidag zat er kennelijk al op. Anja zat met watjes de laatste restjes make-up te verwijderen en had haar eigen kleren alweer aan. Eerst had hij zich eraan gestoord dat ze zich de kimono en de badjas van Djippie had toegeëigend; nu gaf het hem juist een naar gevoel dat ze haar eigen kleding alweer had aangetrokken.
Arend en de geluidsman waren in een opperbest humeur. Ze maakten grappen over het camerawerk uit het raam dat bijna mis was gelopen. Kennelijk had de halve fles jenever zijn doel gevonden.
Hij liep naar de slaapkamer en zocht de brief onder het kussen, maar daar lag hij niet meer. In plaats daarvan stond hij rechtop op een van de boekenplanken.
Dat was niet waar hij hem had achtergelaten.
Vrijwel automatisch begonnen zijn hersenen verklaringen te formuleren. Tien minuten eerder had hij Djippie nog het gevoel gegeven dat zij de belangrijkste vrouw in zijn leven was en nu wilde hij vooral niet dat Anja met een verkeerd beeld van hem zou vertrekken.
Een verkeerd beeld…
Wat hield dat eigenlijk in?
Konden bepaalde gevoelens niet gewoon naast elkaar bestaan?
Hij vond eigenlijk van wel, maar wist tegelijkertijd ook dat de meeste mensen daar anders over dachten.
Hij zocht naar argumenten om zijn gedrag tegenover Anja te verklaren.
Dat hij geen seks had gehad met Djippie was een goed argument, oordeelde hij.
Was dat niet hoe volwassenen zulke situaties opdeelden?
Ja, voor een deel wel.
Maar daarna kwam er altijd nog iets achteraan.
Dat had hij vaak genoeg op televisie gezien.
Dan werd er zoiets gezegd als:
‘Lieverd, wees niet verdrietig, dat met die vrouw stelde helemaal niets voor.’
Met een beetje geluk bleef zo’n vrouw dan nog een tijdje mokken en daarna was alles weer goed.
Eigenlijk was er geen televisieserie te bedenken waarin zo’n situatie niet voorkwam.
Het omgekeerde, waarin een man een vrouw op zoiets betrapte, zag je veel minder vaak. En als het al gebeurde, betekende het meestal meteen het einde van de relatie.
Hij kwam niet veel verder met vergelijkingen.
Misschien dacht hij gewoon verkeerd.
Wat als hij zijn etiket van foute jongeman nu eens als joker zou inzetten?
Wat zou een foute jongeman eigenlijk doen in zo’n situatie?
Was dat uiteindelijk niet een veel zuiverder benadering?
Zijn gedachtegang werd onderbroken doordat Arend de kamer binnenkwam.
Hij hoorde voetstappen op de trap en het geluid van statieven die tegen elkaar botsten.
‘Dat was alweer een prachtige dag vandaag,’ zei Arend. ‘Het zit erop. Maar maak je geen zorgen, ik ben de rest van de afspraak niet vergeten. Morgen komen de Vodden Japies en die trekken de ruimte leeg. Het schilderen moet ik nog even inplannen. Dat kan het beste als alles leeg is, dan zien we precies wat er nodig is.’
‘Dank je,’ zei de foute jongeman, die zich op dat moment totaal niet voor dat soort praktische zaken interesseerde.
‘Is Anja er eigenlijk nog?’
Arend moest lachen.
‘Ik hou wel van een man die zijn prioriteiten weet te stellen! Wees gerust. Er zit een enigszins bedroefde hoofdrolspeelster naast je wasmachine met een pruillipje. Een goed teken is dat niet, maar ik zou het ook geen slecht teken willen noemen, want ze wil duidelijk niet vertrekken zonder afscheid te nemen. Ik zie je morgen aan het einde van de dag weer, als de Vodden Japies hun werk hebben gedaan.’
Terwijl Arend de trap afliep, had de foute jongeman opeens het antwoord op zijn eigen vraag.
Een foute jongeman zou eerlijk zijn.
Gewoon vertellen wat er gaande was.
Dat paste weliswaar niet in een televisieserie, want daarin was eerlijkheid zelden of nooit een prioriteit, al had hij ooit iemand horen zeggen:
‘Jouw eerlijkheid grenst aan agressie.’
Dat was natuurlijk precies de reden waarom eerlijkheid bij fout paste en smoesjes als sociaal gedrag werden ervaren.
Een moment later stond Anja in de deuropening.
Niet halfnaakt en zeker niet uitdagend, zoals de avond ervoor, maar met een introverte gezichtsuitdrukking. Haar houding was duidelijk defensief.
‘Je hoeft niets uit te leggen,’ zei ze.
Die uitspraak herkende hij.
Hij mocht dan nog weinig ervaring met vrouwen hebben, maar hij had genoeg boeken gelezen en televisieseries gezien om te weten dat dit misschien wel de meest dwingende manier was waarop een vrouw juist een uitleg afdwong.
‘Kom even bij me zitten, lieverd,’ zei hij.
Nee.
Ze bleef liever staan.
Hij ging naast haar staan, er zorgvuldig voor wakend niet de fout te maken haar hand vast te pakken of haar aan te raken.
Zonder aarzelen vertelde hij het hele verhaal, waarbij hij zich er nauwgezet toe beperkte uitsluitend de feiten te reconstrueren.
Als je maar genoeg feiten achter elkaar zette, ontstond vanzelf een verhaal dat ontdaan was van alle mystiek en romantiek.
Daarmee haalde je het gif uit iedere boodschap.
Nu snapte hij ook waarom hij ooit het etiket fout opgedrukt had gekregen.
Hij had een bijzonder talent om bij zijn eigen verhaal te blijven en tegelijkertijd anderen alle ruimte te geven hun eigen conclusies te trekken.
Nooit gevoelens vertellen alsof het feiten waren.
Dat bood te veel ruimte voor onverwachte interpretaties, omdat die eigenaardigheid de mens nu eenmaal eigen is.
Het gevaar zat niet in de feiten; die zou iedereen herkennen.
Het gevaar zat in de gevoelswaarde die je eraan koppelde, want daarmee riep je al snel de verdenking op dat je de ander stiekem probeerde te manipuleren.
De gevoelswaarde moest je aan de ander overlaten, hoe riskant dat ook was.
Hij zag hoe haar ogen begonnen te tranen.
‘Dus eigenlijk kon je nergens naartoe… en weigerden je ouders je ook nog financieel te ondersteunen?’
Ze sloeg haar armen om hem heen en trok hem stevig tegen zich aan.
De foute jongeman maakte zich voorzichtig los uit haar omhelzing.
‘Ja,’ zei hij nogmaals nadrukkelijk, ‘maar dat verandert weinig aan de feitelijke situatie.’
Inwendig juichte hij.
Wie in een vrouw, jong of oud, de moeder wist aan te spreken, had meestal weinig meer te vrezen.
Toen ze hem een tweede keer wilde omhelzen, drukte hij zijn lippen op de hare en begeleidde haar langzaam naar het eenpersoonsbed.
Wat volgde zou door een cynicus als ‘goedmaakseks’ omschreven kunnen worden, maar wat er gebeurde was veel imposanter. Alles wat in de dronkenschap van de nacht ervoor halfslachtig en impulsief was geprobeerd, vertaalde zich nu in nabijheid en techniek, die mysterieuze mix van twee ogenschijnlijk tegenstrijdige kwaliteiten die van goede seks onvergetelijke seks maakten.
(wordt vervolgd)